|



|
iswK
stUzYNts PYzrysLn vwloN krIb zyZ dhfky dy vkPLy qoN bfad 40 mukiqaF dI DrqI
mukqsr sfihb ivKy mfGI dy idhfVy `qy muV styj lgfeI geI. PYzrysLn vwloN iswK
kOm dy ienHF mhfn sLhIdF nUM smripq sLhIdI kfnPrMs gurduafrf qrnqfrn sfihb (biTMzf
roz) dy sfhmxy 13 jnvrI 2006 nUM afXoijq kIqI geI. ies mOky `qy sMgqF nUM
sMboiDq huMidaF PYzrysLn dy kOmI pRDfn BfeI mnDIr isMG ny ikhf ik gurU sfihb
vwloN pMjfb dI DrqI `qy iewk invykly igafn pRbMD dI bKLisLsL kIqI geI sI.
sMsfr ivwc iksy vI kOm dI hoxI ies gwl Auwqy inrBr krdI hY ik Aus df igafn
pRbMD iks qrHF df hY aqy kOm dy lok ikMny ku igafnvfn hn? awj iswK kOm df
ieh sB qoN vwzf duKFq hY ik sfzI kOm gurU sfihb duafrf bKLisLsL kIqy gey
igafn qoN dUr jf rhI hY aqy sMsfrI igafn mnuwK nUM ies kfibl nhIN bxfAuNdf
ik Auh swc dI prKL kr sky. iehI kfrn hY ik awj sOVI soc vfly kuJ mqlb-pRsq
lok pUrI kOm nUM Brmf rhy hn. afpxI gwl dI pRoVqf kridaF AunHF ikhf ik ipCly
smyN ivwc kYptn srkfr vwloN pfs kIqf igaf dirafeI pfxIaF bfry kfnUMn pMjfb
dy ihwqF dy ivruwD hox dy bfvjLUd vI kYptn ny pMjfbIaF qoN vfh-vfhI KwtI.
kFsLIpur (AuqrFcl) dy iswKF dy BivwK nUM hnyry ivwc suwtx leI ijMmyvfr hox
dy bfvjLUd vI bfdl awj mgrmwC dy hMJU vhf ky kOm koloN hmdrdI hfisl kr irhf
hY. ieh mOjUdf igafn pRbMD dI hI KLfmI hY ik pMjfb ivwc awj keI aKOqI gurUaF
dy zyry pRPuwlq ho rhy hn. AunHF ikhf ik PYzrysLn mOjUdf igafn pRbMD nUM
pUrn qOr `qy nkfrdI hY aqy gur-isDFqF dI rOsLnI hyT gurU sfihb vwloN bKLsLy
pRbMD nUM lfgU krn leI XqnsLIl hY.
ijLkrXog hY ik PYzrysLn vwloN ienHF smfgmF
dI sLurUafq 12 jnvrI nUM kIqI geI sI aqy ies idn sLfm nUM afXoijq kIqy
smfgmF ivwc sMgqF nUM pMjfb dy pfxIaF dI smwisaf aqy iksfnI dI ivgV rhI hflq
`qy aDfirq nftk ‘imwtI sfzI mF’ aqy mhfrfjf rxjIq isMG qoN hux qwk dy iswK
ieiqhfs `qy aDfirq iewk zfkUmYNtrI iPlm pRojYktr rfhIN idKfeI geI. ies mOky
`qy PYzrysLn dy pRYs skwqr sR[ prmjIq isMG gfjLI ny sMgqF nUM pMjfb dy
pfxIaF dI smwisaf bfry jfxkfrI idwqI. AunHF aMkiVaF dI mdd nfl ieh gwl sfP
kIqI ik pMjfb aMdr jLmIn hyTlf pfxI dunIaf ivwc sB qoN ijLafdf qyjI nfl hyTF
jf irhf hY. iehI kfrn hY ik grmIaF dy mOsm ivwc sfzy GrF dy nlky aqy KyqF
ivwc lwgIaF motrF jLmIn hyToN pfxI kwZxoN jvfb dy jFdIaF hn. AunHF ikhf ik
bysLwk srkfrF vwloN ies siQqI leI KLud iksfnF nUM hI ijLmyvfr Tihrfieaf jf
irhf hY ik iksfn vwloN irvfieqI PslI cwkr Bfv Jony-kxk dI KyqI, nUM iqafigaf
nhIN jf irhf ijs kfrn pfxI dI vwD Kpq nfl siQqI gMBIr huMdI jf rhI hY. lyikn
ies ivwc asl dosLI srkfrF KLud hn. pMjfb dy dirafeI pfxIaF df krIb swT PIsdI
ihwsf pMjfb qoN bfhr jf irhf hY aqy ies kfrn hI pMjfb dy iksfn jLmIn hyTly
pfxI dI vrqoN krn leI mjLbUr hn. iksfnF dI afriQk hflq AunHF nUM joiKLm
AuTfAux dI afigaf nhIN dyNdI aqy srkfrF df rvweIaf qF iksfn ivroDI hY hI.
AunHF ikhf ik jykr pMjfb nUM bMjLr hoxoN bcfAuxf hY qF ies dy dirafeI pfxIaF
dI luwt nUM rokxf pvygf aqy aijhf kyvl vwzI rfjnIqk ihwljLul qoN ibnf sMBv
nhIN hY.
13 jnvrI nUM afXoijq kIqI geI sLhIdI
kfnPrMs nUM sMboiDq huMidaF dmdmI tksfl dy mOjLUdf muKI igafnI hrnfm isMG
KLflsf iBMzrFvfilaF ny ies mOky `qy 40 mukiqaF dI sLhIdI nUM nqmsqk huMidaF
ikhf ik ieh ieiqhfisk sfkf sfzy leI iewk cfnxmunfry df kMm krdf hY aqy nfl
hI ieh gurU sfihb dy ipafr dI asIm iKwc df pRqIk hY. sMgqF nfl ivcfr sFJy
kridaF AunHF ikhf ik tksfl dy AuwDmF nfl PrvrI ivwc kIqy jf rhy ivsLv iswK
sMmyln df mksd isafsI sLOhrq hfisl krnf nf ho ky kOm nUM afpxy ivrsy pRqI
sucyq krnf, nOjvfnF ivwc vwD rhy nisLaF aqy piqqpuxy dy ruJfn nUM Twl pfAuxf
aqy kOm dy gMBIr msilaF dy hwl leI Xqn afrMB krnf hY. ijMnI dyr qwk ienHF
msilaf dy hwl leI kOm vwloN sFJy qOr `qy Xqn nhIN kIqy jFdy AuMnI dyr qwk
ieh msly sfzy Auwpr BfrU rih skdy hn. AunF kOm dIaF sfrIaF sucyq iDrF nUM
ienHF smfgmF ivwc isLrkq krn df swdf idwqf. tksfl muKI ny kOm ivcly svY-mfx
nUM surjIq krn dI loVH `qy ivsLysL jLor idwqf.
mnuwKI hwkF dI rfKI leI afpxf sB kuJ vfr
dyx vfly sLhId jsvMq isMG KLflVf dI Drm-supqnI bIbI prmjIq kOr KLflVf ny ies
mOky bolidaF ikhf ik sR[ KLflVf dy kys df PYslf kyvl iewk ‘lfvfirs lfsL’ df
ihsfb hY aqy ajy qwk ‘pwcI hjLfr lfvfirs lfsLF’ df ihsfb bfkI hY. AunHF ies
gwl df Kulfsf kIqf ik iswK nOjvfnF `qy qsLwdd kr ky AunHF nUM KLqm krn dy
dosLI puils aPsrF dy iKlfP kys clfAux leI kyNdr dI pRvfngI jld hI iml jfx dI
afs hY aqy dosLIaF nUM sjf idvfAux dy isrqoV Xqn kIqy jfxgy.
PYzrysLn dy jnrl skwqr sR[ hrdyv isMG krnfl
ny afpxy ivcfr sFJy kridaF ieh sfzy leI sB qoN icMqf vflI gwl hY ik pMjfb
aMdr hI iswK nOjvfn afpxI pihcfx gvfAuNdy jf rhy hn. iswK kOm nUM gurU sfihb
ny ivlwKx aqy inafrf srUp qy hoNd bKLsLI hY pr sfzI nOjvfn pIVHI afpxy kOmI
icMnHF dy siqkfr pRqI gMBIr nhIN hY iesy kfrn hI nOjvfnF ivwc piqqpuxy df
ruJfn vDyry BfrU hY. pMjfb aMdr hI pMjfbI bolI nfl bygLfinaF vflf ivhfr kIqf
jf irhf hY, jdik pMjfbI bolI aqy gurmuKI ilpI gurU sfihb vwloN bKLsLy igafn
pRbMD ivwc iewk aiq mhwqvpUrn jgHf rwKdIaF hn. AunHF ikhf ik PYzrysLn vwloN
sfzf ieh Auprflf hY ik vwD qoN vwD nOjvfnF qwk phuMc kIqI jfvy aqy AunHF nUM
svY-pCfx pRqI jfgrUk kIqf jfvy.
ies mOky `qy sLRomxI KLflsf dl dy kyNdrI
kmytI mYNbr sR[ drsLn isMG jgHf rfm qIrQ ny ikhf ik pMjfb dy gMBIr msilaF
ijvyN ik pMjfbI BfsLf nUM pMjfb qoN bfhr bxdI mfnqf idvfAuxf, pMjfbI boldy
ielfikaF nUM pMjfb ivwc sLfiml krn, cMzIgVH df mslf, pMjfb dy pfxIaF dI
gYr-kfnUMnI aqy ibnf inaFivcfr dy kIqI jf rhI luwt afid nUM mOjUdf isafsI
pfrtIaF aqy srkfrF kyvl votF dy smyN hI Xfd krdIaF hn. sB qoN mMdBfgI gwl
ieh hY ik ienHF gMBIr msilaF pRqI pMjfb ivwc koeI suihrd Xqn nhIN ho rhy.
AunHF ikhf ik ies sfrI siQqI df iewko-iewk hwl ieh hY ik afpxf vylf ivhf
cuwkI pMjfb dI aKOqI lIzrisLp nUM pMjfb dy isafsI mMc qoN dUr kIqf jfvy.
AunHF ny pMjfb dy nOjvfnF nUM afpxI hoxI pRqI sucyq krn dI loV `qy jLor
idwqf.
bfbf pfl isMG ny ies mOky `qy bolidaF ikhf
ik awj iswKF nUM sMsfr pwDr `qy afpxI pCfx bcfAux leI jo lVfeI sMsfr pwDr `qy
lVnI pY rhI hY Auh pUrI kOm leI iewk sMkyq hY ik rfj ivhUxIaF kOmF dI sMsfr
ivwc kI giq huMdI hY. AunHF ikhf ik rfj swqf dI Gft kfrn hI PrFs ivwc dsqfr
dy msly nUM AuwQoN dI srkfr nfl kUtnIqk pwDr `qy nhIN AuTfieaf jf sikaf aqy
pMjfb aMdr vI nOjvfn afpxI pihcfx gvf rhy hn.
PYzrysLn dy sfbkf pRDfn sR[ syvk isMG ny
ikhf ik nOjvfnF ivwc idsLfhIxqf df aflm BfrU hox aqy AunHF dy jIvn ivwc af
rhy inGfr df sB qoN vwzf kfrn pMjfb dy isafsI afgUaF vwloN idKfeI geI
aiq-drjLy dI mOkfpRsqI aqy kOmGfq dI rfjnIqI df iesqymfl hY. kOm dy lIzr
khfAux vfly lokF ny ipCly smyN dOrfn iswK nOjvfnF vwloN kIqIaF geIaF
kurbfnIaF dI kdr nhIN pfeI sgoN ies dy Ault ienHF kurbfnIaF nUM isrPL swqf
pRfpqI dy iewk sfDn vjoN hI iesqymfl kIqf hY. hux qF BivwK ivwc pMjfb aqy
KLfs kr iswKF dI afs df kyNdr iewk vfr iPr nOjvfn hI bx rhy hn. pr ieh gwl
spsLt qOr `qy smJ lYxI cfhIdI hY ik nOjvfnF ivwc cyqnF pYdf krn leI vwzy
pwDr `qy Xqn krn dI jLrUrq hY.
ies mOky `qy styj dI kfrvfeI PYzrysLn
dy jrnl kmytI mYNbr jlfvr isMG gwgVpur vwloN bfKLUbI clfeI geI. hornF qoN
ielfvf bfbf mnmohx isMG, PYzrysLn dy jnrl kmytI mYNbr sR[ kuldIp isMG
Pfijlkf aqy sR[ gurjIq isMG ny vI ies mOky `qy sMgqF nfl afpxy ivcfr sFJy
kIqy. ienHF smfgmF ivwc PYzrysLn vwloN pihlI vfr iswK sMGrsL dy sLhIdF dI
vwz afkfrI qsvIrF dI pRdrsLnI lgfeI geI. |