|
10 akqUbr 1947 : ajLfdI dI lVfeI 85%
kurbfnIaF dyx vfly isWKF sMbMDI gRih mMqrI srdfr ptyl ny iek gupq pWqr kWZ
ky izptI kimsLnrF nUM hdfieq kIqI ik “isWK smuWcy qOr qy jmFdrU PsfdI aqy
jLrfiem pysLf lok hn qy ieh sUby dy amn psMd ihMdUaF leI Kqry BrI vMgfr bxy
hoey hn| izptI kimsLnr ienHF ivruWD ivsLysL sfDn apxfAux”|
26
jnvrI 1950 : Bfrq df sMivDfn lfgU krdy smyN isWK Drm nUM ihMdU Drm df hI iek
ihWsf drsf ky isWKF nUM aWz kOm aqy AunHF dI aWz pihcfx mMnx qoN ienkfr kr
idWqf igaf|
jnvrI
1955 : gYr kfnUMnI aqy gYr ivDfnk ZMg nfl pMjfb dy (rfvI/ibafs dy) pfxI
ivcoN 51% ihWsf rfjsQfn nUM dy idWqf igaf|
apRYl
1955 : pMjfbI bolI AuWqy aDfrq sUby dI mMg rWd kr idWqI geI jd ik BfsLf dy
afDfr qy cfr nvyN rfj (kyrlf, krnftk, aFDrf pRdysL aqy mhFrfsLtr) bxfAux dI
mMg kbUl kr leI geI|
4
julfeI 1955 : afjLfd Bfrq ivc pihlI vfr sRI drbfr sfihb aMdr puls dfKl hoeI
aqy ies df ivroD kr rhIaF isWK sMgqF `qy aWQrU gYs dy goilaF aqy zFgF dI
buCfV kIqI geI|
1
nvMbr 1966 : iek dhfky dI jdo-jihd aqy hjLfrF kurbfnIaF qoN bfad vI iek lUlf
lMgVf pMjfbI sUbf hI idWqf igaf| keI pMjfbI boldy ielfky aqy rfjDfnI pMjfb
qoN bfhr rWKy gey| pMjfb dunIaF df ieko iek sUbf hY ijs qoN Aus dy afpxy
dirafeI pfxIaF qy hYWz vrksF `qy kMtrol df hWk Koh ilaf igaf|
24
mfrc 1976 : kyNdr srkfr ny pMjfb dy ihWsy afey 70 aYl[ ey[ aYP[ pfxI ivcoN
35 aYl[ ey[ aYP[ pfxI hirafxy nUM dy idWqf| ies pfxI qoN pRfpq px ibjlI nUM
vrqx df hWk vI hirafxy nUM dy idWqf| ies qrHF pMjfb dI 7 lWK eykV jLmIn nUM
bMjr bxfAux df hukm jfrI kr idWqf|
13
apRYl 1978 : isWK gurUaF aqy isWK isDFqF pRqI kUV pRcfr kr rhy nklI
inrMkfrIaF ny sLFqmeI ros pRgt kr rhy isWKF `qy golI clf ky 13 isMG sLhId kr
idWqy|
31
dsMbr 1981 : ieMdrf gFDI ny sB kfnUMn iCWky tMgidaF hoieaf DWky nfl zrf Dmkf
ky pMjfb koloN iqMn iDrI sMDI `qy dsqKq krvf ley| hirafxf aqy rfjsQfn ivckfr
pfxI dI vMz ies qrHF hoeI| pMjfb 42[2 aYl[ ey[ aYP[ rfjsQfn 86[0 aYl[ ey[
aYP[, hirafxf 35[0 aYl[ ey[ aYP[, jMmU aqy ksLmIr 6[5 aYl[ ey[ aYP[, idWlI
2[0 aYl[ ey[ aYP[| iesy anupfq ivc px ibjlI vMzI geI|
jUn
1984 : isWKF dI mfniskqf `qy zUMGf jLKm idMidaf kyNdrI srkfr vloN sRI drbfr
sfihb aqy hor ieiqhfsk gurDfmF AuWqy hmly krky hjLfrF inrdosL sLrDflUaF nUM
mOq qy Gft Auqfr idWqf igaf| gurU sfihbfn dy ilKq bhumuWly KrVy aqy poQIaF
isWK rYPrYNs lfiebRyrI ivcoN gfieb kr idWqIaF geIaF|
nvMbr
1984 : idWlI, kfnpur aqy AuqrI Bfrq dy keI hor sLihrF ivc isWK kqlyafm ivc
isWK nOjvfnF, bWicaF buWiZaf nUM byrihmI nfl mfiraf igaf| DIaF-BYxF dI bypqI
kIqI geI aqy dosLIaF nUM bfieWjLq brI kr idWqf jf cuWkf hY|
26
jnvrI 1986 : aYn mOky qy af ky cMzIgVH, pMjfb nUM sONpx dI qjvIjL rWd kr
idWqI geI|
30
jnvrI : ierfzI kimsLn ny afpxI irport dy ky pMjfb (rfvI ibafs) df 70% pfxI
hirafxf, rfjsQfn aqy idWlI ivc vMz idWqf| ijs dy isWty pMjfb dI DrqI df 14
lWK eykV ihWsf bMjr hox dy rfhy pY igaf|
19
akqUubr 1988 : ibnF iksy sbUq dy s[ kyhr isMG nUM ieMdrf gFDI kql kys ivc
PFsI dI sjLf suxfeI geI|
1
jnvrI 1993 : akfl qKLq dy jQydfr gurdyv isMG kfAuNky nUM Gor qsLdWd dy bfad
sLhId kr idWqf aqy ies sLhIdI dy sbUq spsLt rUp ivc iqvfVI irport ivc jLfhr
hn pr ies irport nUM ajy qWk dWb ky rWiKaf igaf hY|
1984-1995 dy dhfky dOrfn 25000 isWK nOjvfn lfpqf kr idWqf igaf aqy axigxq
DIaF-BYxF dI iejLq aqy bjLurgF dI DOlI dfVHI KWjl-Kuafr kIqI geI|
15
jnvrI 2002 : suprIm kort vloN aYs[ vfeI[ aYl[ df PYslf hirafxf dy hWk ivc
idWqf igaf|
22
mfrc 2002 : pRo[ divMdr pfl isMG BuWlr nUM sbUqF aqy gvfhF dI kul axhoNd dy
bfvjUd PFsI dI sjLf suxfeI geI|
24 PrvrI 2003 : BfeI rxjIq isMG
kuWkI nUM vI sbUqF aqy mMnxXog gvfhF dI axhoNd bfvjUd Aumr kYd dI sjLf
suxfeI geI|
kOm dy ipMzy AuWqy lWgy axigxq
jLKmF dI dfsqfn kOm nUM KLud pqf hY| pRo[ divMdr pfl isMG BuWlr qy BfeI
rxjIq isMG kuWkI nUM gYr kfnUMnI aqy gYr ivDfnk qrIky nfl sjLf dy ky dubfrf
isWD kr idWqf igaf hY ik isWK, mnUMvfdI kfnUMn anusfr cOQy drjy dy sLihrI hn|
pRo[ divMdr pfl isMG dy kys ivc puils vloN pUry XqnF dy bfvjUd nf qF koeI
Tos sbUq jutfieaf jf sikaf sI qy nf koeI mMnx Xog gvfh Bugqfieaf jf sikaf sI|
isrP qQf kiQq iekbflIaf ibafn, ijhVf ik bfad ivc vfps lY ilaf hY, nUM afDfr
bxf ky PFsI dI sjLf suxf idWqI geI sI| pRo[ divMdr pfl isMG BuWlr pihlf
ivakqI hY ijs nUM tfzf kfnUMn aDIn mOq dI sjLf suxfeI geI hY| ies PYsly ivc
hoey iensfPL `qy sB qoN vWzf pRsLn icMnH ies gWl qoN lWgdf hY ik adflqI bYNc
dy sB qoN sInIar jWj duafrf pRo[ BuWlr nUM brI krn dI isPfrsL dy bfvjUd isry
dI sjLf suxfeI geI| BfeI rxjIq isMG kuWkI dy kys ivc vI puils nf koeI Tos
sbUq qy nf hI koeI mMnxXog gvfhI Bugqf skI hY| kOm df svYmfx jLKmI krf ky
aqy hjLfrF kImqI jfnF gvf ky idlF ivc Cf cuWky sihm nUM sLFqI kihxf aWj sB
qoN vWzI BuWl hovygI| hux pRo[ divMdrpfl isMG qy BfeI rxjIq isMG kWukI nUM
sjLf dy ky kOm dy idmfg AuWqy sWt mfr ky idl ivc sihm PYlfAux df Xqn kIqf jf
irhf hY|
afE pMQ dI cVHdI klf nUM brkrfr
rWKx aqy pRo[ divMdr pfl isMG BuWlr nUM iensfPL idvfAux leI 30 mfrc, 2003
nUM idWlI ivKy kIqI jf rhI iensfPL rYlI ivc pUry jfho-jlfl nfl sLfml hoeIey|
jykr asIN aWj vI hWQ `qy hWQ Dr ky bYTy rhy qF aWj df kOm df sihm kWl nUM
mOq ivc bdl skdf hY|
ikqy dyr nf ho jfey[[[[ |